Institut

Institut tarixi

Institut sobiq SSSR Ministrlar sovetininng 26.07.1974 yil №605 qaroriga asosan tashkil etilgan.

Xalq deputati Sirdaryo(hozirgi Jizzax) viloyat sovetining ijroiya komiteti 21.12.1989 yil №451/27-sonli qaroriga muvofiq unga Abdulla Qodiriy nomi berilgan.

(Shu yerda A. Qodiriy haqida ma’lumot berib o‘tishni joiz deb bildik.)

Abdulla Qodiriy – yorqin, barchaga keng ma’lum shoir va yozuvchi, dramaturg va publitsist, o‘zbek adabiyotida roman janri asoschisi. Qodiriyning asarlari o‘zbek xalqi hayotiga bag‘ishlangan. Abdulla Qodiriy (Julqunboy) 1894 yil Toshkentda badavlat savdgar oilasida tug‘ilgan. Yoshlik va o‘smirlik yillardagi muhit – savdogarlar, boylar va kambag‘al dehqonlar, iqtidorli hunarmandlar, doim muhtojlikda kun kechiruvchi kosiblar va yersiz dehqonlardan iborat bo‘lgan.  Ushbu mehnatkash odamlar dunyosi, shuningdek, shahar ziyolilari bo‘lajak yozuvchi shakllanishida muhim o‘rin tutdi.

Abdulla yoshiligidan uzoq umr kechirgan (Qodir aka 102 yil umr ko‘rgan) va ko‘pni ko‘rgan otasining hikoyalarini tinglab o‘tirar edi, otasidan u adabiy faoliyatida as qotgan sezgir kuzatuvchanlikni meros qilib olgan. Uning otasi bog‘dorchilikni juda yaxshi ko‘rgan, shu sabab, Qodiriyning o‘zini bog‘bonning o‘g‘liman, degan fikrlarini uchratish mumkin. Abdulla Qodiriy avvaliga musulmon maktabida (1904-1906), keyin — rus-tuzem maktabida (1908-1012) o‘qib, muvaffaqiyatli yakunlaydi. 1912 yil kelib, Abdulla Qodiriyning nisbatan birinchi adabiy tarjribalari boshlanadi. O‘zining ilk nashr etilgan asarlarida – “Xotinboz” (1915) va “Baxtsiz kuyov” (1915) hikoyalarida eski o‘zbek turmushining chizgilari hajviyona ifodalangan. 1915-1917 yillar Qodiriy Abdul Qosim madrasasida arab va fors tillarini astoydil o‘rganadi. Yozuvchining inqilobdan avvalgi asarlarida jadidchilik ta’siri sezaladi.

Sovet davrida A. Qodiriy V. Ya. Bryusov (1924-1925) nomidagi Moskva adabiy kurslarida o‘qiydi, so‘ngra, 1925-1926 yillar Toshkentda, “Mushtum” o‘zbek hajviy jurnalida ishlaydi. U yerda kitobxonning katta muvaffaqiyatiga sazovor bo‘lgan ijodkorning hajviy hikoyalari va feletonlari chop etiladi. Qodiriyning roman va qissalari (“O‘tgan kunlar”, “Mehrobdan chayon”), shuningdek, jamoaviy ijodi (“Obid Ketmon” qissasi) XIX asr toshkentlik va qo‘qonlik o‘zbeklar hayotiga bag‘ishlangan. “O‘tgan kunlar” romani katta shuhrat qozongan. Barcha ziyolilar ushbu kitobni o‘qishga intilgan. Va hatto, savodsiz kishilar uni tinglash uchun guruh bo‘lib to‘planishgan. Ko‘plab o‘zbek oilalarida romanning Otabek va Kumush qahramonlarining ismlari paydo bo‘la boshlagan.

Abdulla Qodiriy qatag‘on qilingan. 1937 yilning 31 dekabrida “xalq dushmani” sifatida hibsga olinadi, bunga hasadgo‘y “qalamkash hamkasblari” qo‘l urgan. 1938 yilning 4 oktabr kuni yozuvchi otib tashlangan, o‘limidan so‘ng oqlangan. Toshkentdagi Xo‘ja Alambardor (Kamolon) qabristoniga dafn etilgan.

Ijodiy ishlari

“O‘tgan kunlar” (roman), “Mehrobdan chayon” (roman), “Obid ketmon” (qissa), “Girvonlik Mallaboy”, “Xotinboz”, “Baxtsiz kuyov”, “Millatimga”, “Yovuz ruhlar iskanjasida”.

Mukofotlari

1991 yil 25 avgust kuni O‘zbekiston prezidenti farmoni bilan “Mustaqillik” ordeniga sazovor bo‘lgan.

Institut o’z faoliyati davomida viloyatimiz, respublikamiz ta’lim tizimiga malakali pedagoglar va ilmiy xodimlar tayyorlab bermoqda. Institutni muvoffaqiyatli tamomlagan sobiq talabalar orasida ko’plab olimlar, xizmat ko’rsatgan o’qituvchilar viloyat, tuman talim tizimining rahbarlari yetishib chiqdi. Institut xalq xo’jaligining turli sohalariga, halq talimi tizimiga kasb-hunar kollejlari, akademik listeylar, davlat boshqaruvi tizimiga ko’plab mutaxassislar yetkazib bermoqda.

Vazirlik va idora nomi: O’zbekiston Respublikasi Oliy va o’rta ta’lim Vazirligi
OTMning to’liq nomi: A.Qodiriy nomli Jizzax Davlat Pedagogika Instituti

OTMning qisqa nomi: JDPI, kod: 351

Manzilning to’liq nomi: Jizzax sh., Sh.Rashidov shoh ko’chasi, 4 uy
Pochta indeksi: 130100
E-mail: jspi_info@umail.uz
Telefon: 0-(372) 226-13-57
Faks: 0-(372) 226-46-56
Bank rekvizitlari: 20203000900531119002
Tashkil topgan yili: 1974 yil
Umumiy maydoni: 101766 m.kv.
O’quv maydoni: 9980 m.kv.
Yotoqxona maydoni: 9100 m.kv.
Fakultetlar soni: 13
Kafedralar soni: 35