Axborot-resurs markazi

O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 12 yanvardagi                     “Kitob mahsulotlarini chop etish va tarqatish tizimini rivojlantirish, kitob mutolaasi va kitobxonlik madaniyatini oshirish hamda targ’ib qilish bo’yicha komissiya tuzish to’g’risida”gi F-4789–sonli Farmoyishiga muvofiq ishlab chiqilgan kompleks chora -tadbirlar dasturi to`g`risida 2017 yil                           13 sentyabrdagi PQ-3271-sonli qarorining qabul qilinishi bugungi kun kutubxonalari zimmasiga birmuncha mas’uliyat yukladi.

arm 1Abdulla Qodiriy nomidagi Jizzax davlat pedagogika instituti axborot-resurs markazining asosiy maqsadi ana shu qaror ijrosini to`liq ta`minlashdan iborat bo`lib, ilmga chanqoq yoshlarni axborot – resurs markaziga keng jalb etish orqali ularni milliy g’oyaga sodiq, barkamol insonlar etib tarbiyalashdan iboratdir.

Jizzax davlat pedagogika instituti 1974-yilda tashkil topgan bo’lib, shu yili kutubxona o’z faoliyatini boshlagan. Dastlabki yillarda kutubxona 1789 ta kitob fondiga ega bo’lib, 1437 ta kitobxonga xizmat ko’rsatgan. Kutubxona 4 ta bo’limda faoliyat olib borgan.

arm 2

O’zbekiston Respublikasining birinchi Prezidenti I.A. Karimovning 2006-yil 20-iyundagi «Respublika aholisini axborot — kutubxona bilan ta’minlashni tashkil etish  to’g’risida»gi PQ–381-sonli qaroriga asosan institut fundamental kutubxonasi axborot – resurs markaziga aylantirildi.

Mazkur qarordan so’ng, axborot-resurs markazi o’z tarkibiga Jizzax shahar hamda Mirzacho’l, Arnasoy, Forish, Baxmal, G`allaorol tuman kutubxonalarini birlashtirdi. Ayni paytda axborot –resurs markaziga  oliy  ma’lumotli mutaxassis R.T.Ishnazarova rahbarlik qilmoqda. Hozirgi kunda axborot–resurs markazida jami 44 ta xodim xizmat  ko’rsatmoqda, ulardan 22 nafari oliy ma’lumotli.arm 6

2017 yil yakuniga ko’ra, аxborot–resurs markazining tuman tarmoqlari bilan birgalikdagi jami kitob fondi-214167 ta, kitobxonlar soni esa -26711 tani  tashkil qiladi. Shuningdek, qatnovlar soni -195518 taga, berilgan adabiyotlar soni esa -582001 taga etkazildi. Ayni paytda ARMdagi jami o`rindiqlar soni 386 tani tashkil etadi. Institut tomonidan ajratilgan mablag’lar hisobidan ARM fondi yil davomida 3500-4000 ga yaqin yangi adabiyotlar bilan  boyitib borilmoqda.

         Axborot-resurs markazida hozirgi kunda jami  83 ta kompyuter, 3 ta skaner, 2 ta printer, 4 ta (3/1) printer, 1 ta “Artel” rusumli televizor, 1 ta videoproektor,            3 dona magnit doskasi, 7 dona isitish-sovutish  moslamasi mavjud. ARMdagi barcha kompyuterlar INTERNET va ZIYONET ta`lim tarmoqlariga ulangan.arm 8

Axborot – resurs markazi o’quv yili va yillik ish rejalari asosida ish olib boradi. Shuningdek 2017-yil–“Xalq bilan muloqot va inson manfatlari yili” davlat dasturi ijrosini ta’minlash maqsadida Uslubiyat bo’limi tomonidan  tegishli faoliyat dasturi ishlab chiqildi. ARMda kitobxonlarga xizmat ko’rsatishning turli shakllari yo’lga qo’yilgan. Jumladan, yalpi  hamda  guruhli xizmat ko’rsatish borasida ommaviy, ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar tashkil etib borildi. Adabiy kechalar, kitobxonlar konferensiyalari, davra suhbatlari, yangi adabiyotlar taqdimoti kabi tadbirlar shular jumlasidandir. Masalan: “Mening sevimli o`nta kitobim” ma`naviy-ma`rifiy tanlovi, “Adabiyotga e’tibor-ma’naviyatga, kelajakka e’tibor”        “2017-2021 yillarda O`zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo`nalishi bo`yicha Harakatlar strategiyasining mazmun-mohiyati”,  “Talabalik-oltin davrim”, “Imkoniyati cheklangan talabalarga axborot-kutubxona xizmati ko’rsatishni takomillashtirish”, “Yangi adabiyotlar sizlar uchun”, 1-kurs talabalari bilan “Suhbat-ekskursiya”, SH. Rashidov tavalludining 100 yilligi munosabati bilan “Sharof Rashidov- xalqimizning otashqalb farzandi”, “Оnа tili-bu millat ruhi”, “Кutubxonа –ziyo maskani”,  “INFOLIB UZBEKISTAN” Мilliy axborot-kutubxona haftaligi doirasida “Мaxsus ta`lim tizimida innovatsion texnologiyalar” kabi tadbirlar talaba — yoshlar bilan ko’tarinki ruhda o’tkazildi.

 

Shuningdek,  2017 yil davomida institut rahbariyati va axborot-resurs markazi hamkorligida kitobxonlarning badiiy adabiyotga bo’lgan qiziqishlarini yanada oshirish maqsadida “Mening sevimli o`nta kitobim” nomli madaniy-ma`rifiy tanlov o`tkazildi. Mazkur tanlovni samarali tashkil etish uchun axborot-resurs markazi xodimlari barcha fakultetlar bilan bog`lanib, tanlovga qo`yilgan o`nta badiiy adabiyotning mazmun- mohiyatini to`la o`rganish maqsadida talaba-yoshlar o`rtasida davra suhbatlari, uchrashuvlar, kitobxonlar konferensiyalari uyushtirdilar. Bu tadbirlarda viloyat OAV xodimlari ham ishtirok etdilar.

ARMda kitobxonlarga axborot–bibliografik ma’lumotlarni etkazish  borasida “Kafedra-kutubxona-talaba” hamkorligi yo’lga qo’yilgan bo’lib, bu hamkorlik doirasida “Kafedralar kuni”,  “Axborotlar kuni”,  “Mutaxassislar kuni” kabi tadbirlar ham reja asosida olib borildi.

     Jizzax davlat pedagogika instituti axborot-resurs markazi tasarrufida 6 ta tarmoq mavjud:

     Talabalar turar joyi- kitob fondi 1655 ta, bo’lim xodimasi Usmonova Nargiza.

      Baxmal tuman ARM- umumiy fondi 11193  ta, bo’lim mudiri – Hakimova Buvisalima

     G’allaorol tuman ARM- umumiy fondi 10561 ta, bo’lim  mudiri-Mustafoqulova Xayri

      Forish tuman ARM- umumiy fondi  34452ta , bo’lim boshlig’i – Ro’ziqulova Mamlakat

      Mirzacho’l tuman ARM- umumiy fondi 7042 ta, bo’lim boshlig’i- Yusupova Dilorom

      Arnasoy tuman ARM- umumiy fondi 4819 ta bo’lib, bo’limda Zulfiqorova Suymaxol xizmat  ko’rsatadi.

 Shuningdek, ARMda “Kutubxona axborot kengashi”  tuzilgan bo’lib,  kengash a’zolari tomonidan ichki bo’limlar va tuman tarmoqlarining ish faoliyati reja asosida tahlil etib borildi. Shu bilan birga yilning har choragida Respublika axborot- kutubxona faoliyatini muvofiqlashtiruvchi Idoralararo kengashiga hamda viloyat axborot- kutubxona markaziga bajarilgan ishlar yuzasidan ma`lumotlar taqdim etib borildi.

 

Axborot – resurs markazida quyidagi ichki bo’limlar mavjud:

Fanlararo o’quv – uslubiy majmualar bo’limi 42 o’rinli bo’lib, umumiy fondi- 4746 ta. Bo’limda N.Ziyatova va G.Ne’matovalar xizmat ko’rsatadi.

Xizmat ko’rsatish bo’limining umumiy fondi 109620 ta bo’lib, 4 nafar xodim kitobxonlarga xizmat ko’rsatadi.

 1-mustaqil o`quv zali 42 o’rinli bo’lib, 11154 ta  kitob fondiga ega. Mazkur bo’lim ijtimoiy-gumanitar fanlarga ixtisoslashgan.  Bo’limda Darvisheva Sayyora va  Normatova Umidalar faoliyat olib boradi.

 2-mustaqil o’quv zali 42 o’ringa  mo’ljallangan. Bo’limda aniq fanlarga doir adabiyotlar jamlangan bo’lib, ular                2864 tani tashkil etadi.  Mazkur bo’limda Danyarova Mohira va  Mannonova Sanobarlar  xizmat ko’rsatadi.

  Ilmiy – uslubiy bo’limda bitiruvchi kurs talabalarining malakaviy bitiruv ishlari hamda magistrlik dissertatsiyalari saqlanadi. Bo’limning umumiy fondi  13038 ta bo’lib, Murodova Guljamol faoliyat olib boradi.

  Bibliografiya bo’limi ARM fondini kataloglashtirish, kitobxonlarning axborot-bibliografik so’rovlariga javob berish, mavzuli kartotekalar yuritish, ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar tashkil etish kabi ishlarni amalga oshiradi. Bo’lim ishlarini  Irgasheva Munojot tashkil etib boradi.

 Davriy nashrlar bo`limida so`ngi besh yillikdagi oynoma va ro`znomalar  saqlanadi.

Badiiy adabiyotlar bo’limida 6328 nusxadagi adabiyotlar mavjud bo’lib, bo’limda Isroilova Shahlo va Jabborova Dilobarlar kitobxonlarga xizmat ko’rsatadilar.

 Elektron darsliklar bo’limi tarkibida 3 ta o`quv zali bo`lib, ularda jami 11 nafar xodim xizmat ko’rsatadi. Bo’lim boshlig’i Irgasheva Gulchehra. Mazkur bo’limning umumiy fondi- 11750 ta.

Kitobxonlarga qulayliklar yaratish maqsadida axborot-resurs markazida 5 ta ixtisoslashgan  o`quv zali  tashkil etildi. Bular: AKTdan mustaqil foydalanish zali,  badiiy adabiyotlar zali, ilmiy tadqiqotchilar uchun electron o`quv zali, aniq fanlarga ixtisoslashgan o`quv zali, ijtimoiy –gumanitar fanlarga ixtisoslashgan o`quv zali.

“O’zbekiston Respublikasi jamoat ta’lim axborot tarmog’ini yaratish to’g’risida”gi  PQ-191-sonli va Vazirlar Mahkamasining 2005-yil 28-dekabrdagi “ZiyoNET  axborot tarmog’ini yanada rivojlantirish to’g’risida”gi 282-sonli qaroriga asosan institut axborot–resurs markazining fanlararo elektron darsliklar bo’limida ta’lim yo’nalishi bo’yicha o’qitilayotgan barcha fanlarning ma’ruza matnlari elektron versiyaga o’tkazildi.

Axborot –resurs markazida soha xodimlarining malaka oshirishiga ham alohida e`tibor qaratilmoqda.  Joriy yilning noyabr oyida xodimlardan ikki nafafari Oliy  va o`rta maxsus ta`lim vazirligi huzuridagi Ta`lim muassasalarida elektron ta`limni joriy etish  markazida kasb  malakasini oshirdi. Ayni paytda markazda malaka oshirgan xodimlar soni 25 nafarga etdi.

   Axborot–resurs markazi xodimlarining kasbiy mahorati bo`yicha o`tkazilgan “Axborot-kutubxona muassasasining eng yaxshi mutaxassisi-2017” Respublika tanlovida   axborot–resurs markazi kutubxonachisi U.Normatova qatnashib, faxriy yorliqqa sazovor bo`ldi.

Bugungu kunda ARMda axborot-resurs markazlarining avtomatlashtirilgan tizimi-ARMAT dasturi muntazam ishlamoqda. ARMAT dasturiga  bibliografik yozuvlar va talabalar to`g`risidagi ma`lumotlar  kiritilib borilmoqda. Ayni paytda ARMAT dasturiga 39800 dan ziyod adabiyotlarning bibliografik yozuvlari kiritildi.

Axboron-resurs markazida institut talabalarining mustaqil bilim olishlariga kengroq imkoniyatlar yaratish maqsadida A.Navoiy nomidagi O`zbekiston milliy kutubxonasiga jamoaviy a`zolik to`g`risida 2015 yil 20 iyulda shartnoma imzolandi. Ushbu shartnomaning imzolanishi orqali foydalanuvchlar jahon ilmiy-ta`limiy ma`lumotlar bazasi: TOMSON REUTERS, Springer, EBSCO information services, Oxford University Press, Cambridge University Press, ProQuest, EAST VIEW, ELIBRARYdan foydalanish  imkoniyatlariga ega bo’ldilar. 2017 yildа mаzkur mа’lumot bazalaridаn barcha ilmiy izlanuvchilar va  talabalar erkin foydalanishlari yo’lga qo’yildi.  Ayni paytda ARM kitobxonlari www.natlib.uz, shuningdek, www.ziyonet, www.fikr.uz, www.kitob.uz, www.lex.uz  kabi saytlardan ham foydalanmoqdalar.

 Shuningdek, axborot-resurs markazida institutda  tahsil oladigan jismoniy imkoniyati cheklangan talabalar uchun maxsus axborot xizmatlari tashkil etilgan. Jumladan, bunday talabalar uchun maxsus NVDA dasturidan foydalanish imkoniyati yaratilgan. Shu bilan birga ARM kitobxonlarining axborot xizmatlaridan xususan, kompyuterlardan foydalanayotganliklarini nazorat qilib boruvchi KVANT dasturi ham ishlab turibdi.

Axborot–resurs markazi “Sharq ziyokori”, “O’qituvchi”, “Adolat”, “Fan va texnologiya”, “O’zbekiston Milliy kutubxonasi” kabi nashriyotlar  bilan shartnomalar tuzib, zarur darslik, o’quv qo’llanmalar hamda badiiy adabiyotlar xarid qilib, fondni muntazam  ravishda boyitib bormoqda. Shu bilan birga ARMda davriy nashrlarning yillik obunasi yolga qo`yilgan. Jumladan, 2018 yil uchun  44.689178  so`mlik gazeta va jurnallarga obuha tashkil etildi.

Bugungi texnik taraqqiyot asrida kutubxona sohasiga avtomatlashtirish va telekommunikatsiya vositalarining joriy etilishi axborot-resurs markazining foydalanuvchisiga tez va sifatli axborot xizmati ko’rsatishni taqozo etadi. Ana shunday davr talablaridan kelib chiqib, institut axborot-resurs markazi jamoasi kitobxonlarga axborot xizmatlari ko’rsatishning zamonaviy usullarini o’z faoliyatida tadbiq etish ustida ish olib bormoqdalar.

Ko'rishlar soni(2 151)