ILMIY-TADQIQOT ISHLARI NATIJALARI VA INNOVATSION LOYIHALAR

Bugungi kunda institutning 366 nafar professor-o’qituvchilardan 73 % i (267 nafar professor-o’qituvchi, shundan 127 nafari ilmiy darajaga ega) ilmiy-tadqiqot ishlari bilan doimiy ravishda shug’ullanib keladi. Professor-o’qituvchilarni ilmiy-tadqiqot ishlariga jalb qilish maqsadida yo’nalishlar bo’yicha ilmiy –uslubiy seminarlar tashkil etilgan. Pedagogika fakul’teti qoshida “Pedagogika fanining dolzarb muammolari va ta’limni texnologiyalashtirish” mavzusida, Fizika –matematika fakulteti qoshida “Yadro zarralar fizikasi” mavzusida, Tabiatshunoslik fakulteti qoshida “Tabiiy fanlar va ularni o’qitishning zamonaviy metodikasi” mavzusida, Xorijiy tillar fakulteti qoshida “Filologiya fanlarining dolzarb muammolari” mavzusida ilmiy seminarlar faoliyat yuritadi. Barcha himoyaga chiqilayotgan tadqiqotchilar shu seminardan muhokamadan o’tadi va unga himoya qilishga tavsiya beriladi. Seminarlarda SamDU, TDPU, O’zMU, JPI, Jizzax viloyat PXQT va MOI, NavDPI, Qo’qon DPI, Nukus DPI, Toshkent viloyati DPI hamda Jizzax harbiy oliy o’quv yurtlaridan tadqiqotchilar qatnashadi.

Institut o’qituvchilari tomonidan nomzodlik dissertasiyalarini ximoyasi quyidagi ma’lumotlardan ko’rinib turibdi:

2010 yilda 4 ta nomzodlik dissertasiya ishi himoya qilindi.

1. Hakimov Qo’chqor –geografiya mutaxassisligidan;

2. Fayzullayev Ermat – pedagogika mutaxassisligidan;

3. Jumanazarova Dilnoza- pedagogika mutaxassisligidan;

4. Xudanov Ulug’bek – kimyo mutaxassisligidan;

2011 yilda 6 ta nomzodlik dissertasiya ishi himoya qilindi.

1. Atamurodova Roxila -pedagogika mutaxasisligidan;

2. Ismatova Natalya –pedagogika mutaxassisligidan;

3. Xaydarov Shoxqadam -o’zbek tili mutaxassisligidan;

4. Yaxshiyeva Zuhra –analitik kimyo mutaxassisligidan;

5. Ibragimova Fazilat -o’zbek tili mutaxassisligidan;

6. To’raqulova Iroda – pedagogika mutaxasisligidan

2012 yilda 4 ta nomzodlik dissertasiya ishi himoya qilindi.

1. Mo’minova Nargiza – analitik kimyo mutaxasisligidan

2. Esonqulov Alijon – botanika mutaxasisligidan

3. Amanullayev Abdurasul – etika mutaxasisligidan

4. Jurayev Jamoliddin – o’zbek tilshunosligi mutaxasisligidan

Institutda f.-m.f.d., prof. O.Do’smatov, t.f.d., prof. X.A.To’raqulov, f.-m.f.d.,prof.R.Bekmirzayev,b.f.n.,prof.X.Mavlonov, f.f.d., prof. M. Xolbekov, b.f.d., prof. U.Raxmonqulov, f.f.d., prof.Z.Pardayeva, f.f.d, prof.B.Ochilova, t.f.d., prof. F.Axmedshena, f.f.d., prof. U.Jumanazarovlar rahbarligida ilmiy maktab faoliyat ko’rsatmoqda.Ushbu maktablarda so’ngi yillarda salmoqli ilmiy – tadqiqot ishlari bajarildi.

2012 taqvim yilida 120 nafardan ziyod professor-o’qituvchilar Kasbiy tayyorgarlik hamda malaka oshirish bo’yicha Respublikamizning turli OO’Yularida “Pedagogik texnologiya”, “Pedagogik mahorat” hamda “Axborot texnologiyalari” kurslarida malaka oshirib qaytishdi. Malaka oshirish kurslarini o’tab kelgan professor-o’qituvchilar kafedra va ilmiy bo’limga hisobot topshirish bilan birga, orttirgan yangi bilim va malakalari bo’yicha ochiq dars o’tib berdilar.

Iqtidorli talabalar bilan ishlash

Institutda iqtidorli talabalar bilan ishlash bo’yicha muntazam ishlar reja asosida amalga oshirilmoqda.

2012 yil quyidagi talabalar O’zbekiston Respublikasi nomli Davlat stipendiyalarini qo’lga kiritdilar:

1. Zulfiqorov Ixtiyor Axmadovich – Boshlang’ich ta’lim pedagogikasi fakul’teti, 4-kurs talabasi. (Navoiy nomli )

2. Soatova Shoxista Mamatqulovna – Pedagogika-psixologiya fakulteti, 4-kurs talabasi.(Navoiy nomli)

3. Imomova Dilafro’z Ulug’bek qizi – Tabiatshunoslik fakul’teti, 4-kurs talabasi. (Ulug’bek nomli)

Iqtidorli talablarning fan olimpiadalari Respublika bosqichlaridagi egallagan o’rinlarining tahlili ham institutda iqtidorli talabalar bilan ishlash tizimining yaxshi yo’lga qo’yilganligidan dalolat beradi. Fan olimpiadalarida 2012 yilda 4 nafar talabalarimiz Respublika bosqichida faxrli I, II, III o’rinlarni egallashdi: (Mizaqobilov Ikrom kimyo fanidan 1-o’rinni, Saliyeva Feruza nemis tili fanidan 2-o’rinni; Abduqodirova Maloxat musiqa nazariyasi fanidan 3-o’rin, Abzoirov Murod tasviriy san’at tarixi va nazariyasi 2-o’rinni egallaganlar).

2012-2013 o’quv yilida tarix yunalishi talabasi Tursunov Sherzod “Mexr nuri” jamg’armasi tomonidan o’tkazilgan iqtidorli talabalar uchun stipendialar dasturi tanlovi g’olibi bo’ldi.

Institut kafedralarida 25 ta fan to’garagi faoliyat olib boradi va unda 1170 dan ortiq talabalar qatnashadi. Bu jami talabalar sonining 18 % tashkil etadi. Iqtidorli talabalar malakali professor-o’qituvchilarga biriktirilgan va 2-kursdan boshlab bitiruv malakaviy ish mavzusi bilan ta’minlanadi.

Pedagogika-psixologiya fakul’teti 4-kurs talabasi Soatova Shaxnozaning “Badiiy ijodda psixoanaliz” (Jizzax.Sangzor nashriyoti) nomli va boshqa ko’plab iqtidorli talabalarning 2012 yilda risolalari nashrdan chiqarildi. Institutda keyingi yillarda an’anaviy ravishda iqtidorli talabalar va yosh olimlarning an’anaviy ilmiy konferensiyasi o’tkazilib kelinadi. 2012 yil dekabr oyida talabalarning “Qadimgi dunyo tarixi fanidan izlanishlar” mavzusidagi ilmiy-amaliy konferensiyasi bo’lib o’tdi. Konferensiya materiallari to’plam holida chop etildi.

Ilmiy-tadqiqot ishlarining samaradorligi

2012 yil professor-o’kituvchilar tomonidan 15 ta darslik, 3 ta monografiya yaratildi, 30 ga yaqin o’quv-uslubiy qo’llanma, 296 ta turli nufuzli nashrlarda ilmiy maqolalar, shundan 22 ta maqolalar xalqaro nashrlarda, 21 ta xalqaro anjumanlarda, 196 ta Respublika mikyosida, 212 ta OTMlarda ilmiy ishlar chop etildi. Muxim jihati yana shundaki, chop etilgan o’quv adabiyotlari va ilmiy-uslubiy makolalar bevosita ta’lim-tarbiya jarayoni bilan uzviy boglik va ularning ko’pchiligi amaliyotga tadbik etilmokda.

O’zbekiston Respublikasi Oliy va o’rta maxsus, Xalq ta’limi vazirliklari xamda O’zbekiston Respublikasi Prezidentining istiqbolli yosh pedogog va ilmiy kadrlarning malakasini oshirish “Iste’dod” jamg’armalarining 2012 yil 17 sentyabrdagi “Yilning eng yaxshi darsligi va o’quv adabiyoti muallifi -2012” Respublika tanlovida professor X. Turaqulov va dosent N.Usmonovlarning “Pedagogika” darsligi faxrli 1 – o’rinni, professor M.Xolbekovning ingliz tilidan yaratgan o’quv qo’llanmasi faxrli 3- o’rinni egalladi. 2012 yilda mexnat ta’limi fakulteti dosenti M.Murtazoyev boshchiligidagi bir gurux olimlarning o’rta umumta’lim maktabi o’quvchilari va kasb-xunar kollejlari talabalari uchun 15 ta darsliklari chop etildi.

Innovatsion loyihalar

O’zbekiston Respublikasining «Ta’lim to’g’risida»gi qonuni va Kadrlar tayyorlash milliy dasturi”da belgilangan vazifalardan kelib chiqib hamda hozirgi davr talablari asosida institutda bajarilayotgan ilmiy-tadqiqot ishlarini rivojlantirish, ilmiy salohiyatni oshirish, ta’lim muassasalari uchun Oliy pedagogik ta’limning Davlat ta’lim standartlari talablariga javob beradigan, yuksak axloqiy, ma’naviy fazilatlarga ega bo’lgan pedagog kadrlar tayyorlash jamoaning asosiy vazifalaridan biri hisoblanadi. Institut jamoasi so’nggi yillarda ilmiy-tadqiqot ishlarini rivojlantirish, uning amaliy samadorligini oshirish, ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash ishini jadallashtirish orqali o’quv jarayonini takomillashtirish va ta’lim sifatini oshirish bilan yangicha dunyoqarashga ega, jahon andozalariga javob beradigan mutaxassislar tayyorlab yetishtirishga e’tiborni kuchaytirmoqda. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti va Vazirlar Maxkamasining «Fan va texnologiyalar rivojlanishini muvofiqlashtirish va boshqarishni takomillashtirish chora-tadbirlari to’g’risida»gi qarorlari ilmiy-tadqiqot ishlarimizda muhim dasturulamal bo’lib xizmat qiladi.

Institutning bosh ilmiy mavzusi “Xalq ta’limining dolzarb muammolari va ta’limni texnologiyalashtirish” bo’lib, barcha fakultet va kafedralarning ilmiy mavzulari shu asosida ishlab chiqilgan va amalga oshirilmoqda.

Ilmiy tadqiqot yo’nalishida institutimiz jamoasi oldiga quyidagi asosiy vazifalar qo’yilgan:

– fundamental, ilmiy-amaliy tadqiqotlar va boshqa nazariy, tajriba-konstruktorlik ishlarini, jumladan, oliy pedagogik ta’lim muammolari bo’yicha bajariladigan ilmiy-uslubiy ishlarni tashkil qilish va olib borish;

– ilmiy-pedagogik hodimlarni tayyorlash, ularning malakasini oshirish va qayta tayyorlovdan o’tkazish rejalarini ishlab chiqish va rejaning bajarilishini ta’minlash.

Davlat ilmiy-texnika dasturlari doirasida bajarilayotgan ilmiy-tadqiqot ishlarining natijalari

Fan va texnologiyalarni rivojlantirishni muvofiqlashtirish qo’mitasi tomonidan 2012-2014 yillarga mo’ljallangan amaliy tadqiqotlar loyihalari tanlovida quyidagi mavzular g’olib deb topildi:

1. A1-XT-0-14297 “Axborot – kommunikasion ta’lim muhitida matematikani o’qitishni tashkil etishning ilmiy-uslubiy asoslarini yaratish”. Loyixa raxbari prof. N.Alimov. Loyihani moliyalashtirish hajmi har uch yilga – 20 mln. so’mdan. 2012 yilda haqiqatda olingan moliyaviy mablag’ – 20 mln. so’mni tashkil etadi. Loyiha bo’yicha xalqaro , Respublika jurnallarida va anjumanlarda maqolalar chop etilgan.

2. A7-XT-0-30670 “Aydar-Arnasoy ko’llar tizimining shakllanishi, dinamikasi va atrof-muhitga ta’sirini tadqiq qilish”. Loyixa raxbari dos.N.Ismatov. Loyihani moliyalashtirish hajmi har uch yilga – 23 mln. so’mdan. 2012 yilda haqiqatda olingan moliyaviy mablag’ – 23 mln. so’mni tashkil etadi. Loyiha bo’yicha xalqaro , Respublika jurnallarida va anjumanlarda maqolalar chop etilgan.

Iqtisodiyotning tegishli sohalariga oid korxona va tashkilotlar bilan hamkorlikda bajarilayotgan xo’jalik shartnomalari

Institut kafedralari bilan viloyatning bir qator tashkilot va muassasalar o’rtasida xo’jalik shartnomalari tuzilgan. Bunga misol qilib, biologiya va uni o’qitish uslubiyati kafedrasi tomonidan viloyat tabiatni muxofaza qilish qo’mitasi bilan “Jizzax viloyati muxofaza qilinadigan xududlari – Zomin qo’riqxonasining o’simliklar va xayvonot dunyosini monitoringini yaratish” mavzusidagi xo’jalik shartnomasini olishimiz mumkin. Keyingi uch yilda 9 mln. so’mlik shartnoma imzolangan, institut hisob raqamiga 2012 yil uchun 2 mln. 950 ming so’m mablag’ kelib tushdi.

Institut professor-o’qituvchilari “O’zbekiston madaniyati va san’ati forumi” fondining “Pedagogik grantlar-2012” ko’rik tanloviga 20 dan ortiq, Viloyatda ekoturizmni tashkil etish va rivojlantirish bo’yicha 2012 yil tanlovi uchun 3 ta loyiha taqdim etdilar.

Fanning ta’lim va ishlab chiqarish bilan integrasiyasi

Institutda fan va ta’lim integrasiyasiga, ularning o’zaro hamkorligi va bog’liqligiga alohida e’tibor qaratilgan. Ilmiy-tadqiqot natijalarini ta’lim-tarbiya va o’quv jarayoniga tadbiq etishga yetarli e’tibor berilmoqda. Professor-o’qituvchilar tomonidan yaratilgan darslik, o’quv-uslubiy qo’llanma, nomzodlik va doktorlik dissertasiyalari, monografiya hamda e’tiborli ilmiy-uslubiy maqolalar muayyan ta’lim yo’nalishi bo’yicha ma’ruza va seminar mashg’ulotlarida foydalanilmoqda. Institutning barcha kafedralari shahardagi umumta’lim maktablarida va Akademik lisey, kasb-xunar kollejlarida o’z filiallarini ochishgan. Tajribali professor-o’qituvchilar talabalarning 2012 yilgi pedagogik amaliyotini o’tkazish davomida maktab, lisey va kollejlar jamoalari bilan hamkorlikda turli ilmiy-uslubiy anjumanlar, ochiq darslar, davra-suhbatlarini o’tkazishda ishtirok etib, o’zlarining darslik, o’quv-uslubiy qo’llanmalaridagi asosiy natijalarni pedagogik amaliyot davomida tadbiq etishga e’tibor qaratdilar.

2012 yilda hamkorlik dasturiga muvofiq quyidagi ishlar amalga oshirildi:

-institutimizdagi deyarli barcha fakultet va kafedralar respublikamizdagi yetakchi ilmiy muassasalar bilan o’zaro hamkorlik o’rnatgan. Jumladan, Respublika Fanlar Akademiyasining Falsafa-huquq, Tarix, Til-Adabiyot institutlari, A. Navoiy nomidagi Davlat Adabiyot muzeyi, Fizika-quyosh IIChB, Kibernatika IIChB, Botanika instituti, Qori Niyoziy nomidagi PFITI bilan hamda UzMU, SamDU, Nizomiy nomli TDPU, SamDChTI, TDTU, O’zDJTU, O’zDJTI, FarDU, Navoiy DPI, Qo’qon DPI, Nukus DPI, Toshkent viloyati DPI, Oliy va o’rta maxsus, kasb-hunar ta’limini rivojlantirish markazlari bilan o’zaro shartnoma asosida oliy malakali pedagog kadrlar tayyorlash, malaka oshirish va ilmiy-tadqiqot ishlarini rivojlantirish bo’yicha muayyan ishlar amalga oshirilmoqda.

Institut jamoasi tomonidan O’zbekiston Respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligining 2010 yil 17 apreldagi 3/2-sonli, 2010 yil 25 dekabrdagi 13/2-sonli Hay’at qarorlari hamda Vazirlikning 516-sonli buyruqlarini amalga oshirish maqsadida 28 ta kafedrada 38 ta innovasion guruhlar shakllantirildi. Viloyatdagi mavjud tashkilotlar va korxonalar bilan o’zaro korporativ hamkorlik shartnomalar tuzildi. Shu shartnomalar asosida viloyatdagi mavjud tashkilotlar va korxonalarning “Ilmiy-texnologik muammolar” banki yaratildi. 2012 yilda tashkilotlarning “Ilmiy – texnologik muammolar” yagona bazasidagi mavzularga yo’naltirilgan 256 ta kurs ishlari, 182 ta bitiruv malakaviy ishi, 4 ta nomzodlik ishlari bajarildi.

O’zbekiston Respublikasi Prezidentining istiqbolli yosh pedagog va ilmiy kadrlarning malkasini oshirish “Iste’dod” jamg’armasining har yili chet el oliy o’quv yurtlari va ilmiy markazlarida malaka oshirish uchun o’tkazib kelayotgan grant tanlovlarida institutning bir qancha professor-o’qituvchilar faol qatnashib kelishmokda.2012 yilgi tanlovda informatika kafedrasi o’qituvchisi Xurram g’olib deb topildi. Institut olimlari tomonidan e’lon qilingan ilmiy-tadqiqot ishlari axborot resurs markazining elektron o’quv zali fondiga kiritib kelinmoqda.
Innovasion g’oyalar va ishlanmalar borasida bajarilayotgan ishlar

2012 yil o’qituvchilardan M.Sultonov, E.Abduraxmonov, G.Daminovlar “Transport vositalari chiqindi gazlaridan uglerod oksidi va uglevodorodlarni aniqlovchi analizator” mavzusidagi va A.Bakaxonov , B.Abduraxmonovlar “Chiqindi gazlar tarkibidan vodord sulfidni aniqlovchi gazoanalizator yaratish” mavzusidagi ilmiy ishlanmalari bilan «Respublika ilmiy ishlanmalar, innovasion g’oyalar, texnologiyalar va loyihalar V Yarmarkaci»da faol ishtirok etdilar.

2012-2014 yillarga mo’ljallangan innovasion loyihalar tanlovida professor-o’qituvchilar quyidagi loyihalari bilan ishtirok etdilar:

1. O’qituvchi mutaxassis tayyorlovchi ta’lim muassasalari uchun pedagogik ensiklopediya tayyorlash. Ilmiy rahbar: Tex.f.d.prof. X.A.To’raqulov

2. Talabalarni milliy g’oya targ’ibotiga tayyorlash tizimining dasturiy ta’minotini yaratish negizida axborot-kommunikasion texnologiyasini ishlab chiqish. Ilmiy rahbar: Fil.f.n.dosent N.O’.Usmonov

Ko'rishlar soni(149)