АБДУЛЛА ҚОДИРИЙ НОМИДАГИ ЖИЗЗАХ ДАВЛАТ ПЕДАГОГИКА ИНСТИТУТИ 2013 ТАҚВИМ ЙИЛИДА АМАЛГА ОШИРИЛГАН ИЛМИЙ-ТАДҚИҚОТ ИШЛАРИ ТЎҒРИСИДА

1. Институтнинг илмий-тадқиқот фаолиятининг устивор йўналишлари

Ўзбекистон Республикасининг «Таълим тўғрисида»ги қонуни ва Кадрлар тайёрлаш миллий дастури”да белгиланган вазифалардан келиб чиқиб ҳамда ҳозирги давр талаблари асосида институтда бажарилаётган илмий-тадқиқот ишларини ривожлантириш, илмий салоҳиятни ошириш, таълим муассасалари учун Олий педагогик таълимнинг Давлат таълим стандартлари талабларига жавоб берадиган, юксак ахлоқий, маънавий фазилатларга эга бўлган педагог кадрлар тайёрлаш жамоанинг асосий вазифаларидан бири ҳисобланади. Институт жамоаси сўнгги йилларда илмий-тадқиқот ишларини ривожлантириш, унинг амалий самадорлигини ошириш, илмий-педагогик кадрлар тайёрлаш ишини жадаллаштириш орқали ўқув жараёнини такомиллаштириш ва таълим сифатини ошириш билан янгича дунёқарашга эга, жаҳон андозаларига жавоб берадиган мутахассислар тайёрлаб етиштиришга эътиборни кучайтирмоқда. Ўзбекистон Республикаси Президенти ва Вазирлар Махкамасининг «Фан ва технологиялар ривожланишини мувофиқлаштириш ва бошқаришни такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорлари илмий-тадқиқот ишларимизда муҳим дастуруламал бўлиб хизмат қилади.

        Институтнинг бош илмий мавзуси “Халқ таълимининг долзарб муаммолари ва таълимни технологиялаштириш” бўлиб, барча факультет ва кафедраларнинг илмий мавзулари шу асосида ишлаб чиқилган ва амалга оширилмоқда.

Ҳисобот даврида институт профессор-ўкитувчилари илмий-тадқиқот ишларининг самарадорлигини ошириш ва уларнинг натижаларини бевосита ўқув-тарбия жараёни ва амалиётга тадбиқ этиш борасида муайян ишларни амалга оширди.

Илмий тадқиқот йўналишида институтимиз жамоаси олдига қуйидаги асосий вазифалар қўйилган:

– фундаментал, илмий-амалий тадқиқотлар ва бошқа назарий, тажриба-конструкторлик ишларини, жумладан, олий педагогик таълим муаммолари бўйича бажариладиган илмий-услубий ишларни ташкил қилиш ва олиб бориш;

– илмий-педагогик ҳодимларни тайёрлаш, уларнинг малакасини ошириш ва қайта тайёрловдан ўтказиш режаларини ишлаб чиқиш ва режанинг бажарилишини таъминлаш.

2. Давлат илмий-техника дастурлари доирасида бажарилаётган илмий-тадқиқот ишларининг натижалари

             Давлат илмий-техника дастурлари доирасида бажарилаётган илмий-тадқиқот ишларини жонлантириш учун ва айниқса фундаментал ва инновацион тадқиқотлар бўйича лойиҳалар тайёрлашни йўлга қўйиш мақсадида етакчи олий таълим муассасалари ва фанлар академиясининг етакчи олимлари, Фан ва технологияларни мувофиқлаштириш маркази ходимлари билан ҳамкорликда ўқув семинарлар ташкил этиш 2013 йилда режалаштирилган.

         Фан ва технологияларни ривожлантиришни мувофиқлаштириш қўмитаси томонидан 2012-2014 йилларга мўлжалланган амалий тадқиқотлар лойиҳалари танловида қуйидаги мавзулар тасдиқдан ўтган:

1. А1-ХТ-0-14297 “Ахборот – коммуникацион таълим муҳитида математикани ўқитишни ташкил этишнинг илмий-услубий асосларини яратиш”. Лойиха рахбари проф. Н.Алимов. Лойиҳани молиялаштириш ҳажми ҳар уч йилга (минг сўмда) – 20 млн. сўмдан. 2013 йилда ҳақиқатда олинган молиявий маблағ – 24 млн. 600 минг сўмни ташкил этади. Лойиҳа бўйича 1 та ўқув-услубий қўлланма, хорижий журналларда 1та, МДҲ давлатлари илмий журналларида 5 та, ОАК рўйхатига киритилган Республика журналларида 8 та ва хорижий илмий анжуманлари материалларида 5 та, Республика анжуман материалларида мақолалар эълон қилинган.

2. А7-ХТ-0-30670 “Айдар-Арнасой кўллар тизимининг шаклланиши, динамикаси ва атроф-муҳитга таъсирини тадқиқ қилиш”. Лойиха рахбари доц.Н.Исматов. Лойиҳани молиялаштириш ҳажми ҳар уч йилга (минг сўмда) – 23 млн. сўмдан. 2013 йилда ҳақиқатда олинган молиявий маблағ – 28 млн. 200 минг сўмни ташкил этади. Лойиҳа бўйича халқаро, Республика журналларида ва анжуманларда мақолалар чоп этилган.

         Профессор-ўқитувчилар ва айниқса ёш иқтидорли олимларнинг илмий-техникавий ишларини Республика ва халқаро инновацион лойиҳалар, технологиялар, ҳар хил танловларга кўпроқ жалб қилиш зарур. Бу борадаги ишларни амалга ошириш бўйича институтнинг алоҳида тадбирлар режаси ишлаб чиқилган.

3. Иқтисодиётнинг тегишли соҳаларига оид корхона ва ташкилотлар билан ҳамкорликда бажарилаётган хўжалик шартномалари

Институт кафедралари билан вилоятнинг бир қатор ташкилот ва муассасалар ўртасида хўжалик шартномалари тузилган. Биология ва уни ўқитиш услубияти кафедраси томонидан У.Раҳмонқулов раҳбарлигида вилоят табиатни мухофаза қилиш қўмитаси билан “Жиззах вилояти мухофаза қилинадиган худудлари – Зомин қўриқхонасининг ўсимликлар ва хайвонот дунёсини мониторингини яратиш” мавзусида янги хўжалик шартномаси бажарилмоқда. 2013 йилда олинган маблағ 3 млн. 320 минг сўмни ташкил этади.

Вилоятда экотуризмни ташкил этиш ва ривожлантириш бўйича 2014 йил танлови учун 2 та лойиҳа тақдим этдилар.

Профессор-ўқитувчилар ва талабалар томонидан Туркистон тоғ тизмасига тегишли бўлган бир неча илмий изланишлар жумладан, битирувчиларнинг малакавий битирув ишлари ва курс ишлари ёзилмоқда. Институт талабалари ва профессор-ўқитувчилари билан ушбу қўриқланадиган ҳудудларга илмий экспедициялар бир неча бор уюштирилди.         Фундаментал лойиҳа, хўжалик шартномалари ва ташаббускорлик асосида олиб борилаётган илмий-тадқиқот фаолиятида профессор-ўқитувчилар билан бирга 22 нафар иқтидорли ёшлар ҳам иштирок этишаяпти. Лекин бу институтда мавжуд илмий салоҳиятга нисбатан етарли эмас. Келгусида бу лойиҳа ишларига иқтидорли ёшларни кўпроқ жалб этиш вазифаси белгилаб олинди.

4. Фаннинг таълим ва ишлаб чиқариш билан интеграцияси

(олинган натижаларни ишлаб чиқаришга жорий этиш)

Институтда фан ва таълим интеграциясига, уларнинг ўзаро ҳамкорлиги ва боғлиқлигига алоҳида эътибор берилмоқда. Илмий-тадқиқот натижаларини таълим-тарбия ва ўқув жараёнига тадбиқ этишга етарли эътибор берилмоқда. Етакчи профессор-ўқитувчилар томонидан яратилган 111 дан ортиқ ўқув-услубий қўлланма, номзодлик ва докторлик диссертациялари, 12 та монография ҳамда 296 та эътиборли илмий-услубий мақолалар муайян таълим йўналиши бўйича маъруза ва семинар машғулотларида фойдаланилмоқда. Институтнинг барча кафедралари шаҳардаги мактабларда ўз филиалларини очишган. Институтнинг тажрибали профессор-ўқитувчилари педагогик амалиётни ўтказиш давомида мактаб жамоаси билан ҳамкорликда турли илмий-услубий анжуманлар, очиқ дарслар, давра-суҳбатларини ўтказишда иштирок этиб, ўзларининг дарслик, ўқув-услубий қўлланмаларидаги асосий натижаларни педагогик амалиёт давомида тадбиқ этишга эътибор қаратадилар. Институтда фан ва таълим интеграциясига, уларнинг ўзаро ҳамкорлиги ва боғлиқлигига алоҳида эътибор берилмоқда.

2013 йилда ҳамкорлик дастурига мувофиқ қуйидаги ишлар амалга оширилди:

-институтимиздаги деярли барча факультет ва кафедралар республикамиздаги етакчи илмий муассасалар билан ўзаро ҳамкорлик ўрнатган. Жумладан, Республика Фанлар Академиясининг Фалсафа-ҳуқуқ, Тарих, Тил-Адабиёт институтлари, А. Навоий номидаги Давлат Адабиёт музейи, Физика-қуёш ИИЧБ, Кибернетика ИИЧБ, Ботаника институти, Қори Ниёзий номидаги ПФИТИ билан ҳамда УзМУ, СамДУ, Низомий номли ТДПУ, СамДЧТИ, ТДТУ, ЎзДЖТУ, ЎзДЖТИ, ФарДу, Навоий ДПИ, Қўқон ДПИ, Нукус ДПИ, Тошкент вилояти ДПИ, Олий ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълимини ривожлантириш марказлари билан ўзаро шартнома асосида олий малакали педагог кадрлар тайёрлаш, малака ошириш ва илмий-тадқиқот ишларини ривожлантириш бўйича муайян ишлар амалга оширилмоқда.

-Ўзбекистон Республикаси Президентининг истиқболли ёш педагог ва илмий кадрларнинг малкасини ошириш “Истеъдод” жамғармасининг ҳар йили чет эл олий ўқув юртлари ва илмий марказларида малака ошириш учун ўтказиб келаётган грант танловларида институтнинг бир қанча профессор-ўқитувчилари фаол қатнашиб келишмокда. Институт олимлари томонидан эълон қилинган илмий-тадқиқот ишлари институт ахборот ресурс марказининг электрон ўқув зали фондига киритилган бўлиб, бошқа ОТМ профессор-ўқитувчилари ва талабалари ҳам Интернет орқали ундан фойдаланишлари мумкин. Интернет орқали бошқа институт олимларининг илмий ва ўқув-услубий соҳадаги ишларидан хабардор бўлмоқдалар.

Институтда мавжуд фан докторларининг илмий-педагогик кадрлар тайёрлашдаги иштирокини фаоллаштириш, илмий салоҳиятини ўстира бориб, илмий мактабларни шакллантириш, илмий-тадқиқот натижаларининг таълим жараёни билан интеграциясини таъминлаш долзарб масаладир. Илмий-услубий ишлари кам булган ўқитувчиларни ва ёшларни илмий-тадқиқот ишларига кўпрок жалб қилиш чоралари кўрилмоқда. Айрим илмий-услубий ишлар савияси пастлиги, баъзи мавзуларнинг ноаниқлиги ҳам жиддий камчилик бўлиб, бу масала илмий кенгашда муҳокама этилди. Бюджетдан ташқари маблағ топиш бўйича профессор-ўқитувчиларимиз фаолияти талаб даражасида эмас. Давлат илмий-техника дастурида белгиланган устивор йўналишлар ва грант лойиҳаларни бажариш бўйича илмий-тадқиқот ишларини бажаришда институт профессор-ўқитувчиларининг фаолиятини ошириш чора-тадбирлари белгиланган.

Бундан ташқари, ОЎМТВ нинг 2010 йил 25 декабрдаги 13/2-сонли Ҳайъат қарори ҳамда Вазирликнинг 516-сонли буйруқларини амалга ошириш мақсадида институтда инновацион гуруҳлар тузилган. 30 та кафедра 38 та инновацион гуруҳлар шакллантирилган. Ўзаро корпоратив ҳамкорлик шартномалар тузилиб, илмий – технологик муаммолар ягона базасидаги мавзуларга йўналтирилган 188 та курс ишлари, 126 та битирув малакавий ишлари бажарилган. Бу гуруҳлар Вилоятдаги мавжуд ташкилотлар ва корхоналарининг “Илмий-технологик муаммолар” банкини яратиш борасида ижобий ишларни амалга ошириб келмоқда. Тузилган инновацион гуруҳлар ўз фаолиятлари давомида ҳудуддаги таълим ва тегишли муассасалар билан ҳамкорликда улар билан тегишли муаммоларни илмий жиҳатдан ҳал этиб, амалиётга жорий этишни асосий мақсад қилиб белгилаб олган. Шу билан бирга ишлаб чиқариш корхоналари билан корпоратив ҳамкорликда олиб бориладиган ишлар фақат институт профессор-ўқитувчиларининг ташаббуси билан амалга оширилмоқда, корхоналарда ўзларида мавжуд бўлган муаммоларни ҳал қилишга интилиш ва қизиқиш, йиғилишларда инновацион корпоратив ҳамкорлик бўйича ҳамкор корхона, ташкилот вакиллари иштирокини таъминлаш ишлари талаб даражасида эмас.

5. Инновацион ғоялар ва ишланмалар борасида бажарилаётган ишлар

Институт ёш олимлари педагогика фанлари номзоди Тўрақулова Ирода ҳамда кимё фанлари номзоди Мўминова Наргизалар 2014 йилги Ёш олимлар инновацион илмий-тадқиқот танловининг 2-босқичи ғолиби бўлишди.

6. Халқаро ҳамкорлик ва чет эл билан илмий алоқалар асосида эришилган натижалар

Бугунги кунда институтимиз билан чет эл таълим муассасалари ҳамда ташкилотлар ўртасида бир қатор шартномалар тузилган. Бирлашган ядро тадқиқотлари институти (Россия, Дубна шаҳри) билан хамкорликда “Адрон реакцияларида ғалати ва мафтункор квакларни тадқиқ қилиш” мавзусидаги илмий-тадқиқот ишларини бажарилмоқда.

2013 йил Маматқулов Қаҳрамон “Ядровий фотография эмульсия усули ёрдамида 12С – релятивистик ядроларнинг бўлинишини ўрганиш” мавзусидаги илмий ишлар мажмуаси учун Россиянинг Халқаро Бирлашган ядро тадқиқотлари институти томонидан таъсис этилган   академик А.М.Балдин номидаги стипендиянинг ғолиби бўлди.

7. Илмий-педагогик кадрлар тайёрлаш самарадорлиги

           12 нафар мустақил тадқиқотчи ва 8 нафар катта илмий ходим-изланувчилар докторлик диссертация устида илмий-тадқиқот ишларини олиб бормоқда. Профессор-ўқитувчиларни илмий-тадқиқот ишларига жалб қилиш мақсадида йўналишлар бўйича илмий –услубий семинарлар ташкил этилган. Педагогика факулътети қошида “Педагогика фанининг долзарб муаммолари ва таълимни технологиялаштириш” номли, Физика –математика факультети қошида “Ядро зарралар физикаси” номли, Табиатшунослик факультети қошида “Табиий фанлар ва уларни ўқитишнинг замонавий методикаси” номли, Хорижий тиллар факультети қошида “Филология фанларининг долзарб муаммолари” номли илмий семинарлар фаолият юритади. Барча ҳимояга чиқилаётган тадқиқотчилар шу семинардан муҳокамадан ўтади ва унга ҳимоя қилишга тавсия берилади. Семинарларга СамДУ, ТДПУ, УзМУ, ЖДПИ, ЖПИ, Жиззах вилоят ПХҚТ ва МОИ, НавДПИ, Қўқон ДПИ, Нукус ДПИ, Тошкент вилояти ДПИ ҳамда Жиззах ҳарбий олий ўқув юртларидан тадқиқотчилар қатнашади. Институтдаги профессор – ўқитувчиларнинг барчасида илмий – тадқиқот мавзуси ва унга мос иш режаси бор.

Мустақил илмий-тадқиқот ишларини олиб бораётган профессор-ўқитувчиларнинг танлаган илмий-тадқиқот ишлари Давлат илмий – техник дастурларининг устувор йўналишига мос келади.

       Институтда ф.-м.ф.д., проф О.Дўсматов, т.ф.д., проф Х.А.Тўрақулов,

ф.-м.ф.д.,проф.Р.Бекмирзаев,б.ф.н.,проф.Х.Мавлонов, ф.ф.д.,проф. М.Холбеков, б.ф.д., проф.У.Рахмонқулов, ф.ф.д., проф.З.Пардаева, ф.ф.д.проф.Б.Очилова, т.ф.д., проф. Ф.Ахмедшена, ф.ф.д., проф. У.Жуманазаровлар раҳбарлигида илмий мактаб фаолият кўрсатмоқда.Ушбу мактабларда сўнги йилларда салмоқли илмий – тадқиқот ишлари бажарилди. Бу борада янги шаклланаётган илмий мактабларнинг фаолиятини жонлантириш лозим.

Илмий изланиш олиб бораётган тадқиқотчиларга ҳар томонлама моддий ва маънавий ёрдам берилиб борилмоқда. Жумладан, уларга илмий ва ижодий таътиллар берилаяпти. Институт раҳбарияти томонидан мустақил тадқиқотчиларга диссертация ишларини ва авторефератларини чоп этишда ҳар томонлама ёрдам кўрсатилмоқда.

Малака ошириш режасига мувофиқ 2013 тақвим йилида 92 нафар профессор-ўқитувчилар Касбий тайёргарлик ҳамда малака ошириш бўйича Республикамизнинг турли ОЎЮларида “Педагогик технология”, “Педагогик маҳорат” ҳамда “Ахборот технологиялари”курсларида малака ошириб ўқиб қайтишди. 2 нафар ўқитувчимиз Д.Каримова ва И. Жўраевлар “Истеъдод” жамғармаси томонидан Англиянинг Норвич тил ўқитиш институтида 1-22 октябр кунлари малака ошириб қайтишди. Малака ошириш курсларини ўтаб келган проф-ўқитувчилар кафедра ва илмий бўлимга ҳисобот топшириш билан бирга, орттирган янги билим ва малакалари бўйича очиқ дарс ўтиб беришади. Бу дарслар кафедра йиғилиши ва факультет Илмий Кенгашида муҳокама қилиниб борилмоқда. Ўқув жараёнида маълум ижодий натижалар бериб борилмоқда.

8. Жиззах давлат педагогика институтида катта илмий –ходим –изланувчилар институти фаолияти

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 28 декабрдаги “Олий ўқув юртидан кейинги таълим ҳамда олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрларни аттестациядан ўтказиш тизимини такомил-лаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги     365-сонли Қарори ҳамда Вазирлар Маҳкамасининг 2013 йил 8 январдаги 07/1-502-сонли Назорат режасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлаш бўйича Жиззах Давлат педагогика институтида стажёр тадқиқотчи изланувчиларни катта илмий ходим излунувчилар институтига ўтказишда аттестация жараёнини ташкил этиш бўйича ишчи гуруҳи шакллантирилди. Ўтказилган аттестация натижасига кўра 6 та ихтисосликбўйича катта илмий ходим-изланувчилар ўқишга қабул қилинди.

II босқич катта илмий ходим-изланувчилар институтига

  1. Жумаева Феруза Ураловна   –         ўзбек тили

2. Салимова Дилнавоз Акмаловна-     миллий адабиёт тарихи(3 ой синов

                                                                 муддати билан)

3.Эшонқулова Нафиса Тиркашевна – биотехнология

4. Эргашев Жамшид Бахтиёрович –   аниқ ва табиий фанларни ўқитиш

                                                                методикаси (3 ой синов муддати билан)

III босқич катта илмий ходим-изланувчилар институтига

1. Темуров Собиржон Йўлдошевич – аниқ ва табиий фанларни ўқитиш

                                                               методикаси

2. Усмонов Мурод Содиқович        – педагогика назарияси ва тарихи

3. Носиров Бунёд Ўролович              – ўзбекистон тарихи(6 ой синов

                                                                 муддати билан)

4. Азимова Дилноза Эргашевна       –  ботаника (6 ой синов муддати билан)

9. Мустақил тадқиқотчилик асосида илмий-педагог кадрлар тайёрлаш

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 28 декабрдаги “Олий ўқув юртидан кейинги таълим хамда олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрларни аттестациядан ўтказиш тизимини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги 365-сонли қарори, Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлигининг 2013 йил 22 августдаги “Олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрлар тайёрлаш режасини тасдиқлаш тўғрисида”ги № 275-сонли буйруғи ҳамда 2013 йил 23 октябрдаги 342-сонли буйруғига асосан мустақил изланувчилик асосида илмий-педагог кадрларни тайёрлаш бўйича бир қанча ишлар амалга оширилди. Докторлик диссертациясининг тайёрлиги 100% ни ташкил этган изланувчилар институтнинг мустақил изланувчилари этиб қайта расмийлаштирилди ҳамда 2014 йил учун 10.00.01-Ўзбек тили ихтисослиги бўйича 2 нафар мустақил изланувчи қабул қилинди.Бугунги кунда институтда жами 12 нафар мустақил изланувчи докторлик диссертацияси устида иш олиб бормоқда.

Институтда мустақил тадқиқотчилик асосида илмий педагог-кадрлар тайёрлаш бўйича янги низом асосида мустақил тадқиқотчилик асосида илмий изланишлар олиб борилмоқда. 2013 йил июн ойида мустақил изланувчилар учун жорий этилган Тошкент шаҳрида ўтказилган лаёқат тестига институтнинг 40 ортиқ ўқитувчилари жалб этилди ва лаёқат тестини муваффақиятли топширган 10 дан ортиқ ёш тадқиқотчиларнинг докторлик мавзулари “ОАК бюллетени”да чоп эттилиш арафасида. Шунингдек доц.М.Султонов, доц. Н.Усмонов, ф.ф.н. Г.Жуманазарова, доц.А.Нурмоновлар мустақил тадқиқотчилик асосида докторлик ишини ҳимоя қилиш арафасида.

10. Иқтидорли талабалар билан ишлаш

Иқтидорли ёшлар Ўзбекистон Республикасининг ижтимоий ва иқтисодий тараққиётини ҳамда унинг жаҳон ҳамкенгашида муносиб ўрин эгаллашини таъминловчи муҳим омил ва миллат зийнати ҳисобланади.

         Институтда иқтидорли талабалар билан ишлаш бўйича мунтазам ишлар амалга оширилмоқда. Иқтидорли талабаларни мақсадли тайёрлаш хар-бир профессор-ўқитувчи олдига қуйидаги вазифаларни қўяди:

  • иқтидорли талабаларнинг интеллектуал салоҳиятини, чуқур билим олиш ва қобилиятларини ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратиш;
  • малакали профессор-ўқитувчиларни иқтидорли талабалар биланиндивидуал ишлашга жалб этиш;
  • илм-фан тараққиётининг устувор йўналишлари бўйича илмий тадқиқот ишларига иқтидорли талабаларни кенг жалб этиш;
  • иқтидорли талабалар бўйича институт мониторингинишакллантириш;
  • махсус ўқув дастурлари ва прогрессив педагогик технологияларни ишлаб чиқиш;
  • буюртмачилар талабларини қондирувчи малакали, ҳар томонлама камол топган кадрларни тайёрлаш.

2013 йилнинг Ўзбекистон Президенти ва Номли давлат Стипендиатлари танловига институтимизнинг 8 нафар иқтидорли талабаларининг ҳужжатлар тўплами Олий таълим вазирлигига тақдим этилган эди ва қуйидаги талабалар 2013 йил Ўзбекистон республикаси номли Давлат стипендияларини қўлга киритдилар:

     1. Йўлдошев Фарҳод Бахтиёр ўғли –

   Бошланғич таълим педагогикаси факулътети,

       4-курс талабаси.                                   (Навоий номли )

     2. Каримов Санжарбек Сувон ўғли –

   Жисмоний тарбия ва жисмоний маданият факультети,

       4-курс талабаси.                                     (Навоий номли)

     3. Хабиев Фаррух Маратович –

       Табиатшунослик факулътети,

       4-курс талабаси.                                     (Улуғбек номли)

     Институт иқтидорли талабларининг фан олимпиадалари Республика босқичларидаги эгаллаган ўринларининг таҳлили ҳам институтда иқтидорли талабалар билан ишлаш тизимининг яхши йўлга қўйилганлигидан далолат беради. Фан олимпиадаларида 2013 йилда эса 3нафар талабаларимиз Республика босқичида фахрли I, II, III ўринларни эгаллашди:

(Норқулов Суннатжон Мустофоқул ўғли биология фанидан 3-ўринни, Келдиев Абдухолиқ Анвар ўғли физика фанидан 2-ўринни; Нишонов Хуршид Тожибоевич материаллар қаршилиги фани бўйича 3-ўринни эгаллаганлар).

2013-2014 ўқув йилида тарих йуналиши талабаси Турсунов Шерзод “Мехр нури” жамғармаси томонидан ўтказилган иқтидорли талабалар учун стипендиалар дастури танлов ғолиби бўлди.

2013 йилда Педагогика-психология йўналиши 4-курс талабаси Аҳмадова Азиза ҳамда Исмоилова Моҳинурлар “Юрт келажаги” иқтидорли ёшлар танлови ғолиби бўлишди.

Институтда иқтидорли талабалар факультетлар бўйича танлаб олинган ва улар 218 нафарни ташкил этади. Жумладан Педагогика факулътетида 25 нафар, Ўзбек филологиясида 21 нафар, Жисмоний тарбия факулътетида 20 нафар, Тарих факулътетида 25 нафар, Хорижий тиллар факулътетида 20 нафар, Физика-математика факулътетида 26 нафар, Табиатшунослик факулътетида 36 нафар, педагогика-психология факультетида эса 14 нафар иқтидорли талабалар мавжуд.

Институт кафедраларида 25 та фан тўгараги фаолият олиб боради ва унда 732 нафар талаба қатнашади. Бу жами талабалар сонининг 10,8 % ташкил этади. Иқтидорли талабалар малакали проф-ўқитувчиларга бириктирилган ва 2-курслик чоғидан бошлаб БМИ мавзуси билан таъминланади. Иқтидорли талабаларнинг ҳар йили 7-8 та китоблари нашрдан чиқарилади.

Институтда 2013 йил 17 – 18 май кунлари институт профессор-ўқитувчиларнинг, 15-16 май кунлари институт иқтидорли талабаларининг анъанавий илмий-амалий, илмий-услубий конференцияси бўлиб ўтди.

Институтда кейинги йилларда анъанавий равишда иқтидорли талабалар, аспирант ва ёш олимларнинг анъанавий илмий конференцияси ўтказилиб келинади. 2013 йил декабрь ойида талабаларнинг “Қадимги дунё тарихи фанидан изланишлар” мавзусидаги илмий-амалий конференцияси бўлиб ўтди. Конференция материаллари тўплам ҳолида чоп этилган. Бу конференцияларда   1-, 2- ва 3- ўринларни олган 12 нафар талаба эсдалик совғалари билан тақдирланганлар.

Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2013 йил 30 мартдаги 127 сонли “2013 йил олий таълим муассасалари талабаларининг Республика фан олимпиадасини ташкил қилиш ва ўтказиш тўғрисида”ги буйруғига асосан институтда 3 та умумтаълим фанлари бўйича Республика фан олимпиадасининг II босқичи ўтказилди. Олимпиада синовларини ўтказишда зарур техника, ўқув-синов дастурларидан тўла фойдаланилди.Ўкув юртларининг профессор-ўкитувчилари иштирокида Хакамлар хайъати, мандат комиссияси ва адолат комиссиялари тузилди.Олимпиаданинг якунига бағишланган йиғилишда ғолибларга ташкилий қўмита томонидан мукофотлар топширилди. Иштирокчилар раҳбарлари томонидан олимпиаданинг ташкил этиш ва ўтказилиши ҳақида ижобий фикрлар билдирилди. Ташкилий қўмита ўз ваколатидаги барча вазифаларни Низомга мувофиқ тўла бажарди.

11. Институтнинг илмий-педагогик кадрлар тайёрлаш бўйича истиқболли режасининг бажарилиши

 

Институтда олий малакали педагог кадрлар тайёрлаш ва илмий технология ечимларини яратишда илмий-тадқиқот ишлари самарадорлигини ошириш, уларнинг натижаларини ўқув-тарбия жараёнига тадбиқ этиш борасида муайян ишлар амалга оширилган. Илмий-тадқиқот ишларининг мавзулари асосан етук педагог кадрлар тайёрлашга қаратилган ҳамда уларнинг таълим-тарбия жараёни ва амалиёт билан боғлиқлигига эътибор кучайтирилган. 2011-2015 йилларга мўлжалланган истиқбол режаси барча кафедраларда кўриб чиқилди ва амалга ошириб борилмоқда.

Институт профессор-ўқитувчилари илмий-тадқиқот ишларини янада такомиллаштириш ва кенгайтириш, илмий ишлар кўламини кўпайтириш борасида тинмай изланиш олиб бормоқдалар. Институтнинг етук олимлари ва ўқитувчилари факультетлардаги энг иқтидорли талабалар билан ишлаш учун бириктирилиб қўйилган. Уларни маҳсус дастурлар асосида Республика фан олимпиадаларига тайёрлаш ишларига ҳамда иқтидорли талабаларнинг етук ва мукаммал илмий ишларининг чоп этилишига алоҳида эътибор қаратилиб келинмоқда.

12. Мавжуд илмий журналларнинг фаолияти

       № 6-030, 2010 йил 5 мартдаги рухсатномага асосан “Жиззах Давлат Педагогика институти ахборотномаси” илмий журналининг биринчи ва иккинчи сонлари нашрдан чиқарилди. Журнал мундарижаси ва аннотациялари ўзбек, рус, инглиз тилида берилди. Журналда жами 87 нафар институт профессор-ўқитувчиларининг илмий мақолалари чоп этилди.

13. Илмий-тадқиқот ишларининг самарадорлиги

Ҳисобот даврида профессор-ўкитувчилар томонидан 12 та монография яратилди, 30 га яқин ўқув-услубий қўлланма, 296 та турли нуфузли нашрларда илмий мақолалар, шундан 57 та мақолалар халқаро нашрларда, халқаро анжуманларда 18 та, Республика ОАК журналларида 112 ОТМларда 212 та, бошқа журналларда 40 дан ортиқ илмий ишлар чоп этилди. Мухим жиҳати яна шундаки, чоп этилган ўқув адабиётлари ва илмий-услубий маколалар бевосита таълим-тарбия жараёни билан узвий боглик ва уларнинг купчилиги амалиётга тадбик этилмокда. Бугунги кунда институт бўйича 409 нафар ўқитувчи фаолият кўрсатиб, шундан 16 нафари фан доктори ва профессор, 117 нафари фан номзоди ва доцент. Ўзбекистон Республикаси Президентининг истиқболли ёш педагог ва илмий кадрларнинг малакасини ошириш 2 нафар ўқитувчимиз Д.Каримова ва И. Жўраевлар “Истеъдод” жамғармаси томонидан Англиянинг Норвич тил ўқитиш институтида 1-22 октябр кунлари малака ошириб қайтишди.

Институт олимларининг эълон қилинган илмий-тадқиқот ишлари институт ахборот ресурс марказининг электрон ўқув зали фондига киритилган бўлиб, бошқа ОТМ профессор-ўқитувчилари ва талабалари ҳам Интернет орқали ундан фойдаланишлари мумкин. Интернет орқали бошқа институт олимларининг илмий ва ўқув-услубий соҳадаги ишларидан хабардор бўлмоқдалар.

Ўзбекистон Республикаси қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги,

Қўриқхоналар,миллий табий боғлар ва овчилик хўжалиги бошқармаси, Зомин, Нурота, Зарафшон қўриқхоналари ва Зомин миллий табиат боғи илмий ходимлари иштирокида “Биохилма-хилликни сақлашда муҳофаза худудларининг роли” мавзусида илмий-амалий анжуман ўтказилиб материаллар тўплами   чоп эттирилди.

Шу билан бир қаторда институтда бир қанча кафедралар томонидан илмий-амалий анжуманлар ўтказилиб келинмоқда. Анжуманларга тегишли йуналишларда фаолият кўрсатаётган профессор – ўқитувчилар, тадқиқотчилар, илмий ходим ва педагоглар иштирок этишди.

           14. Илмий мақола, монография, ўқув қўлланма ва дарсликлар чоп этиш

Хисобот даврида профессор-ўкитувчилар томонидан 30 га яқин ўқув-услубий қўлланма, 12 монография яратилди. 112 та нуфузли нашрларда илмий мақолалар, шундан 57 та мақолалар халқаро нашрларда, халқаро анжуманларда 18 та,   400 дан ортик тезислар республика микёсидаги нашрларда ва тўпламларда чоп этилди.

Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус, Халқ таълими вазирликлари хамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг истиқболли ёш педагог ва илмий кадрларнинг малакасини ошириш “Истеъдод” жамғармаларининг 2013 йил 24 сентябрдаги “Йилнинг энг яхши дарслиги ва ўқув адабиёти муаллифи -2013” Республика танловида институт профессор-ўқитувчилардан М.Муртозоев, А.Қўшоқов, С.Қодировлар 2-даражали ва 3-даражали диплом соҳиби бўлишган бўлса, К.Юсупов, М.Юсупов, С.Умаровлар рағбатлантирувчи ўрин олганлиги учун фахрий ёрлиқ билан мукофотланди.

       Институт олимларининг эълон қилинган илмий-тадқиқот ишлари институт ахборот ресурс марказининг электрон ўқув зали фондига киритилган бўлиб, бошқа ОТМ профессор-ўқитувчилари ва талабалари хам Интернет орқали улардан фойдаланишлари мумкин. Интернет орқали бошқа институт олимларининг илмий ва ўқув-услубий соҳадаги ишларидан хабардор бўлмоқдалар. Институтда мавжуд фан докторларининг илмий-педагогик кадрлар тайёрлашдаги иштирокини фаоллаштириш, илмий салоҳиятини ўстира бориб, илмий мактабларни шакллантириш, илмий-тадқиқот натижаларининг таълим жараёни билан интеграциясини таъминлаш долзарб масаладир.

15. ХУЛОСА

Институт томонидан олиб борилаётган илмий-тадқиқот фаолиятлари доимий равишда институт Илмий Кенгашида муҳокама қилинади ва тегишли қарорлар қабул қилинади. Янги 2014 йил учун қуйидаги тадбирларни амалга ошириш режалаштирилган:

  • Мустақил тадқиқотчилар томонидан тайёрланаётган докторлик диссертацияларини институт илмий кенгашларида, кафедралар йиғилишларида кенг ўрганиб чиқилишини таъминлаш;
  • грант лойиҳаларда фаол қатнашиш, дарслик ва қўлланмалар яратиш;
  • долзарб муаммоларга бағишланган илмий анжуманлар ўтказиш;
  • 2014-2015 йиллар ичида 10 дан ортиқ фан докторларини тайёрлаш;
  • Салоҳиятли ёшларимизнинг илмий-ижодий изланишларини юзага чиқаришда амалий ёрдам бериш;
  • Катта илмий ходим-изланувчилар ва мустақил тадқиқотчилар диссертацияларини бажарилиш аҳволи ҳақида Услубий Кенгаш ҳамда Илмий Кенгашда атрофлича муҳокама қилиш ва тегишли қарорлар қабул қилиш, шунингдек диссертацияларини тайёрлаш ва ҳимоя қилишга кўмаклашиш, меҳнат ва ижодий таътиллар берилишини таъминлаш;
  • Факультетларда илмий анжуман, семинарлар, танловлар ва йирик олимлар билан учрашувларни кенг миқёсда ташкил қилиш;
  • Илмий-тадқиқот ва хўжалик шартномаларида иштирок этадиган ҳамда маълум ютуқларга эришган мустақил тадқиқотчи ва иқтидорли талабаларни рағбатлантириш чораларини кўриш;
  • Мустақил равишда илмий-тадқиқот ишларини бажараётган мустақил тадқиқотчи шахсий режасида белгиланган ишлари бажарилиши бўйича ҳисоботларни муҳокама қилиб бориш;
Ko'rishlar soni(114)